De belastingdienst moet de waardebepalingen van Xray accepteren voor het berekenen van verschuldigde BPM op importauto's. Dat bepaalde het Gerechtshof in Arnhem vorige maand - de fiscus ziet af van cassatie.

Hiermee komt er een einde aan een zeven jaar durende juridische strijd. De uitspraak betekent voor Hans Koster, oud Volvo- en BMW-dealer en oprichter van taxatiebedrijf Xray, een stuk erkenning - en dat Xray dus de juiste handelsinkoopwaarden hanteert.

Vaak doet hij het kantoor van Xray in Naarden niet meer aan. Hans Koster is al enige tijd met pensioen en directeur Tom Corduwener, man van het eerste uur en aandeelhouder, heeft de dagelijkse leiding overgenomen. Maar toch, het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Koster blijft strijdbaar. Hij vecht al sinds de oprichting van zijn Xray in 1991 tegen onverantwoord hoge inruilbedragen die in de branche usance waren en - vaak nog zijn. "Nederlandse dealers werkten in Europa zo'n beetje met de laagste rendementen. Mijn stellige overtuiging is dat dit hoofdzakelijk veroorzaakt wordt door het verlies op de verkoop van occasions. Nacalculaties van verkooptransacties werden niet of veel te laat gemaakt. Om maar niet te spreken over voorcalculaties want daar had niemand ooit van gehoord. Terwijl de verkoopstaf juist grote behoefte heeft aan een goede voorcalculatie om tijdens het verkoopgesprek al op de hoogte te zijn van het break-even-point. Het punt dus waar je winst eindigt en je verlies begint", aldus Koster

Honderd handelaren

Vanaf het begin van zijn zoektocht naar een goed voorcalculatiesysteem stond voor Koster vast dat er tussen het te bieden inruilbedrag en de reële handelswaarde nooit een te groot verschil mocht zijn. Natuurlijk is er een bepaalde speelruimte, al naar gelang andere belangen meespelen bij een deal. Maar zelfs dan moet je transparant hebben wat die speelruimte is. Daarvoor moet allereerst de reële handelswaarde van de auto bekend zijn; de basis van de bottom-up calculatie. Daar ging het Koster om. En alleen de gebruikte autohandel was en is op de hoogte van deze constant variërende handelswaarde.

Een waarde die Koster overigens niet kon betrekken uit de bestaande naslagwerken van bijvoorbeeld Autotelex, Eurotax of de ANWB. "Die boekwerkjes waren alleen handig voor het opzoeken van de nieuwwaarde. Je had er niets aan om de handelswaarde of inruilwaarde te bepalen. Er stonden wel bedragen in, afgeleid van de nieuwprijs, maar een dergelijke topdown berekening blijkt in de praktijk altijd tot veel te hoge inruilbedragen te leiden."

Uit onvrede over de bestaande werkwijze in de branche en omdat niemand betrouwbare handelswaarden kon leveren, is Koster zelf begonnen met het opzetten van een systeem. Een team van een kleine honderd deskundige en onafhankelijke handelaren uit een bestand van 4000 werden begin jaren negentig geselecteerd en verbonden aan wat Xray ging heten. Het bedrijf maakte een vliegende start nadat al snel veel dealers aanhaakten.

Champagnekurken

Het hele gekibbel met de fiscus, die het systeem uitsloot van omdat het geen correcte waarden zou leveren (lees: te lage taxaties waardoor er minder BPM zou moeten worden betaald), heeft Koster enorm geërgerd. Temeer daar de waarden die uit het systeem van Xray rolden niet per definitie lager uitkwamen dan die van Autotelex. In veertig procent van de gevallen kwam het zelfs iets hoger uit.

De omslag in denken bij de fiscus kwam volgens Koster toen deze dienst een bezoek bracht aan XRAY, begin dit jaar. De ambtenaren waren serieus onder de indruk van de werkwijze van Xray. "Alles hebben we hier goed gedocumenteerd, alle componenten die invloed uitoefenen op de waarde van een in te ruilen auto zijn meegenomen in de berekeningen. Bovendien hebben we met ons XBS veilingsysteem nog een extra controle. Alles om een constante kwaliteit van onze geproduceerde handelswaarde te krijgen. Daar raakten ook de ambtenaren van overtuigd."

Of de champagnekurken knalden toen het nieuws binnenkwam dat de fiscus niet in cassatie ging tegen de uitspraak van het Gerechtshof? De champagne bleek al veel eerder ontkurkt. Dat was naar aanleiding van het nieuws dat de nieuwe accountingregels van het Basel III Akkoord in werking treden. Dat betekent dat bijvoorbeeld fleetowners voortdurend de waarde van hun wagenpark inzichtelijk moeten hebben. Koster: "Onze accountant kwam toen langs met een fles. Want hij voorzag een mooie toekomst voor bedrijven als de onze die met een betrouwbaar systeem betrouwbare waarden kunnen leveren. De fiscus heeft met ons uit te sluiten van de BPM-aangifte ons wel degelijk klanten en omzet gekost. Maar Basel III is van een veel grotere orde. We kunnen onze knowhow nu ook voor diverse andere markten aanwenden".